Veertigdagentijd en Pasen
liturgische kleuren : paars en wit
Naar de beginpagina
Soberheid en ingetogenheid
De tijd voor Pasen, lijdenstijd of veertigdagentijd genoemd, is een tijd van inkeer en voorbereiding op Pasen. Soms spreekt men ook van vastentijd. Dan ligt het accent op het zich onthouden van bijvoorbeeld "tussendoortjes" met een voorliefde voor sobere maaltijden. Het doet mensen stilstaan bij gezonde en verantwoorde voeding. Daarnaast is er natuurlijk de vraag naar de gerechtigheid in de wereld en onze taak erin.
Omdat de kruisiging vlak voor het Pesachfeest plaatsvond is er ook een verband met dit feest. Op dit feest van Pesach vierden de Joden dat zij door God werden bevrijd uit de slavernij van Egypte.
De tijd voor Pasen betekende in de vroeg christelijke kerk een tijd van voorbereiding op de doop. Het is een tijd van terughoudend- heid en soberheid. Dat komt ook in de bloemschikking in de kerk tot uitdrukking. Dat geldt ook voor de kleuren van de bloemen die gebruikt worden.
Voor christenen is Pasen een hoogtijdag. dan komt de kern van het christelijke geloof aan de orde in de viering van de opstanding.
De band met het joodse Pesach komt tot uitdrukking, daar waar Jezus gezien wordt als het offerlam.Symbolen en materialen
As. As is gereinigd door het vuur. Het is een teken van vergankelijkheid.
Zand en woestijn. De woestijn is een onvruchtbaar gebied. Heel vaak is de woestijn de plaats waar mensen op de proef worden gesteld. Zo trok het volk Israël veertig jaar door de woestijn. Ze waren onderweg. En werd Jezus beproefd in de woestijn. Daarnaast drukken zand en woestijn ook eenzaamheid en verlatenheid uit. En tenslotte is het ook een plaats waar God zich kan openbaren (zoals aan Mozes, of op de berg Sinaï).
Distels en doornen. Distels en doornen verbeelden het lijden. (doornenkroon)
Hei. Ook paarse hei is goed te gebruiken.
Stengels van bramen, doornige takken, cactussen, afgestorven rietstengels en dode takken zijn bruikbaar. Als herinnering aan het boetekleed (Johannes de Doper!) kan men jute gebruiken.
Materialen voor Pasen.
Voorjaarsbloemen, bloesemtakken en uitlopende takken. Zij staan voor het nieuwe leven. Narcissen worden wel paaslelies of paastrompetten genoemd. Ze hebben iets uitbundigs over zich. Primula's noemt men ook wel paasroosjes.
40 dagentijd
De dode takken vormen een natuurlijk kruis. Paarse bloemen benadrukken de 40 dagentijd.40 dagentijd
Het nieuwe leven is nog verborgen. Maar de knoppen roepen de verwachting op dat het niet zo "doods"
zal blijven.
40 dagentijd
De takken laten gaandeweg nieuw leven zien.
Wat dood is blijkt leven in zich te dragenPasen.
De witte Amaryllis met de klokvormige bloemen roepen het als het ware uit dat het Pasen is.
Onder liggen nog wat stekelige takken van de 40 dagentijd. Zo wordt duidelijk dat er een verband is tussen het lijden van de Heer en de opstanding.
De Palmtakken herinneren ons aan Palmzondag. Toen de Heer werd begroet met Palmtakken.
Pasen
Witte lelies en uitbundig groen roepen uit dat het Pasen is en dat het nieuwe leven er is.
Bij de vaas zien we stekelige takken van een braamstruik. Ze verbeelden lijden en dood. Er ligt een verbinding tussen lijden en opstanding.Pasen
Prachtig zijn hier de witte lelies te zien. En het nieuwe leven . Ook het geel van de paprika's (of zijn het tulpen?) contrasteert mooi met het wit.
Hieronder volgen nog de drie dagen van Pasen zoals die door middel van bloemen in 2001 in de Ger. Kerk van Waarder werden vormgegeven. In tegenstelling tot hierboven, waar de bloemen in een vaas in een hoek staan, wordt ook de Avondmaalstafel betrokken bij de opmaak van de bloemen tijdens bijzondere dagen. Daardoor ontstaan er andere mogelijkheden voor het liturgisch bloemschikken.
(Met dank aan de GereformeerdeKerk in Waarder.)Witte Donderdag
Met Witte Donderdag begint de viering van de drie dagen van Pasen. De instelling van de Maaltijd van de Heer bepaalt het karakter van Witte Donderdag. Het was de dag van het Joodse Paasfeest (Pesach). Tijdens de laatste maaltijd, die Jezus met Zijn discipelen gebruikte, brak en deelde Hij het brood als teken van Zijn leven en liefde tot het uiterste toe. Het kreeg in het wassen van de voeten van Zijn leerlingen gestalte. Dit beeld van dienstbaarheid, waarmee Jezus ons tegemoet treedt, geeft Hij ons ten voorbeeld. De kruik en de schaal water symboliseren dit. De 12 bloemen, die de 12 apostelen verbeelden, de korenaren, matzes en de kruik wijn doen denken aan het avondmaal. Het vieren van het avondmaal plaatst ons in een nieuwe relatie tot God en elkaar. Omdat dit nieuwe verbond 'goed nieuws' is, wordt deze dag Witte Donderdag genoemd.
Goede Vrijdag en Stille Zaterdag
Goede Vrijdag. Centraal op deze dag staat het lijden en sterven van Jezus. Maar de viering heeft tegen de achtergrond van Jezus' verrijzenis plaats, want God is een God van levenden, en niet van doden. Daarom wordt deze dag Goede Vrijdag genoemd. Centraal staat het kruishout. Aan de voet van het kruis bloeien rode anemonen, die het bloed van Jezus verbeelden, en rechts treurt een treurberk mee. Stenen en een cyca herinneren aan de graflegging; dit alles wordt door het zwarte doek en de dode takken versterkt. Stille Zaterdag wordt zo genoemd, omdat de wereld na het overlijden van Jezus stil geworden is. Het is een dag, waarop niets gebeurt: het Lichaam van Jezus ligt in het graf. Omdat de farizeeën bang waren, dat het Lichaam van Jezus door de discipelen weggehaald worden zou, werd er in de Paasnacht gewaakt. De bloemen zijn hetzelfde als op Goede Vrijdag gebleven. Het kruishout, de rode anemonen, die het bloed van Jezus verbeelden, de treurberk, die een verbinding tussen het kruis en het graf vormt. De stenen en de cyca, die aan de graflegging herinneren: dit alles versterkt door het zwarte doek en de dode takken.
Pasen
Met Pasen vieren we de kern van ons christelijk geloof: de opstanding van Jezus Christus. De apostel Paulus vat deze kern als volgt samen: In de eerste plaats dan heb ik U overgeleverd, wat ik ook zelf als overlevering ontvangen heb, namelijk dat Christus voor onze zonden, volgens de Schriften, gestorven is, dat Hij begraven is, en dat Hij op de derde dag volgens de Schriften opgestaan is, en dat Hij aan Petrus en daarna aan de twaalf verschenen is. De bloemen verbeelden een tuin, omdat de evangelist Johannes de verschijning van Jezus aan Maria Magdalena in een tuin plaatsvinden laat. Er is ten dele met het materiaal van Goede Vrijdag gewerkt. Centraal staan de Paaskaars en de doopvont. Tussen de stenen van het graf groeien nu bloemen, als teken van de opstanding: de dood is overwonnen. De zonnige kleur geel van de narcissen en de witte primula's accentueren, dat de nacht verdreven is. Openspringende kastanjetakken verwijzen naar het nieuwe leven. De witte tulpen verwijzen weer naar de discipelen: zij zullen het werk, dat Jezus begon, voortzetten.
Met dank aan Bep Potter voor de foto's en de informatie die zij gaf.