Gebruiken rondom Pasen
Terug naar de beginpagina
Met Palmpasen begint de Stille of Goede Week. Hiermee zijn versschillende gebruiken verbonden.
Agapè maaltijd
De vastentijd wordt afgesloten met een feestelijke maaltijd. Deze liefdemaaltijd heeft zijn voorloper in de gemeenschap- pelijke maaltijd na de opening van de sjabbat op vrijdagavond na zonsondergang. De herinnering aan het breken van de vastentijd is ook in de engelse taal levend gebleven. Het ontbijt na het niet eten in de nacht werd "breakfast" genoemd. Eigenlijk zijn alle eetpauzes een breken van een periode van niet eten. In sommige gemeentes wordt er zondagmorgen, vaak na een wake op de zaterdagavond, een Paasontbijt gehouden.	Op palmpasen maken de kinderen een palmpaas en lopen ermee in een optocht door de kerk. Het is een herinnering aan de koninklijke intocht van Jezus in Jeruzalem naar Mt. 22:1-11. Het waakzame haantje bevindt zich bovenop de palmpaas.
Dit meisje heeft thuis al haar palmpaasstok versierd. Ook de altijd groene buxestakjes (als vervanger voor de palmbladen)  zijn er in verwerkt.	Lachen met Pasen Bij de Paasvreugde hoorde bij het middeleeuwse volkse Pasen het lachen met Pasen. De prediker vlocht door zijn preek met Pasen een paar grappen heen. Dit werd gedaan om de gelovigen na de droevige vastentijd de Paasvreugde werkelijk te laten beleven. Zo riep een prediker in 1506 de hoofden van de gezinnen op (de mannen) om het Paaslied "Christ ist erstanden" in te zetten. Toen de aanwezige mannen echter bleven zwijgen, richtte de prediker zich op en deed hetzelfde verzoek aan de vrouwen. Die allen tegelijk het bekende paaslied inzetten.
Joke van het Loo maakte deze eieren in een schaal met duifjes (keramiek)
Het zegenen van de paaseieren Op Paaszondag vindt in veel kerken het zegenen van de eieren en ander voedsel plaats. In feestelijk versierde manden worden eieren en andere etenswaren door een familielid de kerk ingedragen en door de priester gezegend of gewijd. Met de gezegende etenswaren, naast de eieren een Paasvlaai, Paasboter een stuk ham, worst of spek en zout gaat men naar huis. De gezegende waren worden als ontbijt geserveerd. Want men dacht vroeger dat gezegende etenswaren nuchter gegeten moesten worden omdat anders de zegen niet zou werken. Deze wijding van het eten is oud. In de 12e eeuw	wijding ingevoerd. Daarbij werden de volgende woorden gebruikt: Zegen Heer zo bidden wij U , deze eieren, die U hebt geschapen, opdat ze voeding voor uw gelovige dienaren worden, die ze in dankbaarheid en in herinnering aan de opstanding van de Heer tot zich nemen."
Paaseieren Het gebruik van paaseieren is ontstaan doordat de kerk in de Middeleeuwen verbood in de vastentijd eieren (net zoals dat gold voor vlees), of voedsel waarin eieren of vlees waren verwerkt te eten. Juist in die tijd leggen kippen veel eieren. Zo hoopten zich de eieren op. Ze werden dan als geschenken bij de pacht gedaan. Of bij wijze van "lenteoffer" geschonken. Voor christenen werd het ei tot symbool van de opstanding van Christus en de hoop op de opstanding van alle mensen. De schaal betekent het graf van Christus. Uit haar komt een levend wezen voort. De eieren die dienden als geschenk kookte men om ze een paar dagen goed te kunnen houden. Bovendien werden ze versierd. In het jodendom was het ei een voorgeschreven offer in de tempel. We zien ook een ei bij de Sedermaaltijd en bij maaltijden na een begrafenis. Dit laatste komt	omdat een ei als het gegeten wordt nieuw leven verhindert uit te groeien. Maar het is ook een teken van hoop. Het leert ons de moed niet op te geven. Aanvankelijk werden onder christenen de eieren rood gekleurd. Later ging men meer kleuren gebruiken. En zelfs meer kleuren voor één ei. In sommige landen zoals in Rusland en Oostenrijk, ontstonden bepaalde technieken om de eieren te versieren.                 Omdat eieren een beperkte houdbaarheid hebben werden er porseleinen eieren gemaakt. Hier eieren gemaakt door Joke van het Loo (keramiek).
Paasvuur Paasvuur wordt meestal op bergen aangelegd. Dan kan iedereen het zien als het brandt. Met Goede Vrijdag leek het er op dat Jezus Christus het licht van de wereld was uitgedoofd. Maar nu op Pasen mag het des te feller oplichten.
Palmpasen Met Palmpasen begint de Stille of Goede week. Bij de intocht in Jeruzalem werd de Here Jezus bejubeld en met palmtakken begroet. Omdat palmtakken in Nederland moeilijk te verkrijgen zijn worden buxestakken ter vervanging van de palm gebruikt. De palmtakken in de kerk werden voor de volgende aswoensdag verbrand en op aswoensdag gewijd. Met deze as werd een kruis op het voorhoofd van de gelovigen getekend.	In sommige streken in Nederland maken de kinderen Palmpaasstokken. Van twee stokken wordt een kruis gemaakt. ( Dit is een verwijzing naar het lijden en de dood van Jezus) Het kruis wordt versierd en er worden slingers van snoep aangehangen. En appels en sinaasappels aanbevestigd. Takjes groen herinneren aan de palmtakken bij de intocht.
Paashaas Een tijdlang was de paashaas verboden. Het was wegens zijn vruchtbaarheid een te zinnelijk dier. In de protestantse kerken was men tegen het gebruik van eieren met Pasen. "Eieren maken het geen Pasen". Maar rond 1800 was het gebruik van eieren met Pasen wel gewoon geworden in de familiekring. Daar waren het geschenken voor de kinderen.  Maar die eieren moesten nadat ze verstopt waren door de ouders dan wel gezocht en gevonden worden door de kinderen. De paashaas zo zei men tegen de kinderen legt de eieren in de tuin in het gras. Hij verstopt ze, zodat de kinderen ze moeten zoeken. En dat levert natuurlijk vrolijkheid en gelach op bij de ouderen. Op de eieren werden ook wel hazen afgebeeld. Bekend werd het "Driehazenbeeld" (zoals in de dom van Paderborn) waarbij drie hazen in een kring de Drieëenheid verbeelden. Later ging men denken dat de hazen op de eieren deze gebracht hadden. Drie verschijnselen maakten dat de paashaas steeds meer terrein won: De zoetwarenindus- trie die het motief van de haas voor	zoetigheden gebruikte. Ook bij koeken en gebak in de paastijd wordt de vorm van de paashaas gebruikt. Eventueel met een ei.  In kinderboeken zag men langzamerhand steeds meer hazen verschijnen. En voor vrolijke paasgroeten werden vaak hazen getekend. Eduard Mörike schrijft in een grappig gedicht over paashazen en eieren het volgende: De sofisten en de papen, bestreden elkaar met veel geschreeuw: Wat heeft God eerst geschapen, de hen of het ei? Was dat zo moeilijk op te lossen? Eerst dacht men aan een ei. Maar omdat er nog geen kip was, meisje, heeft de haas het gebracht."
Beginpagina	Kinderpagina rond Pasen met beeld en geluid
liturgisch bloemschikken met Pasen	Bijbelpagina: 40 dagentijd met beeld en geluid
kunst en kerk	Laatste nieuws pagina
plaatjes, animaties en muziek voor de Paastijd       om te gebruiken voor uw emailtjes