De Koolmees Uiterlijk Dit is een van de meest voorkomende en opvallendste mezen in onze streken,maar ook een van de meest voorkomende en opvallendste vogels in Midden-Europa,vooral in de winter als andere veelvoorkomende soorten als de tjiftjaf ons verlaten.En omdat ze zonder enige terughoudendheid in de tuin rondhippen of zelfs binnen in huis komen,is de koolmees algemeen bekend.Niet iedereen kent echter het verschil tussen man en vrouw bij de koolmees;het mannetje heeft een zwarte buikstreep tot de staart,die daarna zelfs over de onderbuik breder wordt.Bij het vrouwtje wordt de kleur naar achteren toe minder,ook het geel van de onderkant is een stuk minder krachtig dan dat van haar partner. |
|
VOORKOMEN Luchtige gemengde bossen en elk andere boomgroepen zijn hun favoriete leefgebied. Met nestkastjes kunt u ze echter ook naar donkere naaldbossen of het centrum van steden lokken.( Het broedsucces is in dergelijke 'suboptimale habitatten 'echter vaak gering.) Buiten de broedperiode is de koolmees vaak met andere mezensoorten ,bijna overal te vinden waar een paar takjes groeien-soms zelfs in een geheel kunsmatige omgeving. |
VOEDSEL In de broedperiode staan insecten , spinnen en kleine bodendieren in hoog aanzien. In de herfst en de winter eten koolmezen voornamelijk zaden ,vruchten ,knoppen en als het kan vet. |
|
HULP Geen elkele vogelsoort laat zich zo gemakkelijk in de tuin lokken met nestkastjes als de koolmees. Zij maken het meeste gebruik van winters voer met pitten, vet en andere lekkere hapjes. Soms bestaat echter de indruk dat niet de koolmees geholpen moet worden , maar dat andere vogels beschermd moeten worden tegen de koolmees. Af en toe lijken ze dus iets teveel tegen het leven opgewassen. |
|
 |
GEDRAG Koolmezen behoren als alle mezen tot de grote acrobaten. Ze kunnen echter meer dan andere mezen. Ze klimmen en balanceren niet alleen op hun kop over de dunste takjes of klampen zich als een klever vast aan stammen met groffe schors,ze kunnen ook net zo handig als lijsters en roodborstjes het oude blad op de grond omwerken om daaronder naar kleine diertjes te zoeken.Ze zijn beslist geniaal in het ontsluiten van moderne voedingsbronnen; ze woelen in afvalemmers, halen broodkruimels van schoolpleinen,resten uit blikjes,pikken de boter van de ontbijttafel en halen het zilverpapier van melkflessen om zich tegoed te doen aan de room.Hoewel hun heldere zang(lieflijke voorjaarsbode)uit slechts twee tonen bestaat, is het verbazingwekkend te horen hoeveel ze daarmee kunnen doen door een verschillende volgorde en een veranderend ritme. Net zo veelzijdig is hun roep. Wie met liefde en geduld de koolmezen met hun vrolijke activiteiten bestudeert( en daarbij noteert) zal al snel de betekenis van de verschillende kreten begrijpen-althans zo goed als dat kan.Probeer het maar eens ! |
|
BROEDGEDRAG Op zoek naar een nestruimte komen koolmezen vaak op de vreemdste ideeën.Ze broeden in buizen of blikken bussen , in oude potten en brievenbussen , in muurnissen en onder dakpannen ,in het oude nest van andere vogels-en als ze helemaal niets geschiks kunnen vinden ,bouwen ze hun nest zelfs in de takken van de bomen of struiken. Het liefst hebben ze het hol van een specht of een nestkastje. Binnen 5-12 dagen bouwt het vrouwtje het nest van mos en haren en legt dan (vaak al in maart) de 7-10 typerende mezeneieren met roodachtige vlekjes op een witte ondergrond. Het vrouwtje heeft als enige de taak de eieren 13-14 dagen goed warm te houden en dan de naakte jongen onder de vleugels te nemen. In die periode verzorgt het mannetje haar. Op de leeftijd van 18-21 dagen verlaten de jongen het nest , dat ondertussen vaak door parasieten is aangetast. Het gezin blijft echter nog 3 weken bij elkaar , als er niet een tweede legsel volgt. |
|
|
