Voor de overloopconstructie heb ik behoorlijk geleerd van m'n vorige bak. Deze had een bakje naast het aquarium waarbij water via een hevel naar het bakje stroomde en dan via een overloop naar het filter eronder. Die hevel moest vaak ontlucht worden. Als je dat vergeet dan overstroomt de zaak. Dat het aan te bevelen is slangen goed vast te zetten met slangklemmen weet ik ondertussen ook uit eigen ervaring, sop....sop.

Afijn de overloop moest voldoen aan de onderstaande eisen:

• Hij mag geen CO2 uitdrijven
• Geen overstroming bij pompuitval of door lucht in leidingen
• Geen slurpende of gorgelende geluiden
• Niet gevoelig voor verstoppingen
• Bijdragen aan een goede circulatie in het aquarium

Nou ja, dan ga je aan het knutselen en dit was het eerste ontwerp van het overloop systeem, wat naar volle tevredenheid een twee jaar heeft gedraaid:

Principe opzet van het overloop systeem

Nou ja, volle tevredenheid.....Om wat schuilgelegenheid voor jonge Cory's te geven heb ik die geperforeerde schuif eruit gehaald. En dan kunnen ook vissen in die overloopkamer komen, oooops niet aan gedacht! Een roodkopzalm bleef vast in de restrictie zitten. En de pomp pompte al het water omhoog uit de bioloog het aquarium in...terwijl er weinig water uit het aquarium terugkwam. Gelukkig stond de pomp dus hoog in de bioloog en begon ie lucht aan te zuigen toen het waterpeil in de bioloog zakte. Die beveiliging werkte dus prima! Maar goed voor lagering van de pomp is zoiets ook weer niet. Bovendien is de opstelling wat kritisch omdat als er veel water verdampt in de zomer het waterpeil in de bioloog daalt en de pomp ook al gauw lucht mee begint mee te nemen. Die pomp wou ik dus eigenlijk liever gewoon laag in de bioloog hebben. Dan ga je aan het puzzelen en verbeteren....

Verbeterde opzet

Een ontwerp kan natuurlijk altijd beter. Ik wou dus wat meer zekerheid inbouwen tegen overstromen als de restrictie dicht zou gaan zitten terwijl de pomp laag in de bak moest blijven zitten. De oplossing is een noodoverloop erbij , maar ik kan en wil daarvoor echt geen extra gat boren!

De oplossing is dan een noodoverloop binnenin de bestaande overloop. Dit volgens het onderstaande principe. De restrictie is vervangen door een beter te regelen kogelkraan en de noodoverloop loopt binnen in de al bestaande overloop. Werkt prima! geen last meer van lucht aanzuigende pompen. Het geheel is net zo stil als een gesloten systeem, geen CO₂ uitdrijving door geborrel of het meenemen van lucht.

Principe opzet van het overloop systeem, met de bedrijfswijze bij verstopping en pompuitval.

De werking van het overloopsysteem.

De overloopkamer

Omdat ik een goede doorstroming van de hele bak wou hebben is er gekozen om water hoog en laag uit de bak te halen. In de hoek van het aquarium is een glazen schot geplaatst met een gat op ca. 15 cm hoogte. Voor dit gat is een schuif geplaatst die in hoogte verstelbaar is. Als de schuif in de laagste stand staat zal al het water via de bovenkant in de overloopkamer stromen (Ideaal voor wegwerken van een kaamlaagje) in de hogere standen zal steeds meer water via de geperforeerde gaten stromen en dus water uit de onderste waterlagen in de overloopkamer stromen. Hierdoor is een goede doorstroming van de bak in te stellen. Omdat veel vissen via de opening in de overloopkamer zwommen en er niet meer uit gingen is er een geperforeerde plaat genomen met gaatjes van 2 mm. Het water kan dan nog vrij stromen alleen vissen komen niet meer in de overloopkamer. Wil je alleen water bovenuit de bak halen dan kun je het hele schot dus laten vervallen.

De standpijp.

Vanuit de overloopkamer stroomt het water in de PVC buis (40 mm). Door te kiezen voor een overstroomconstructie in plaats van een sifonsysteem is er geen kans meer op het stoppen van sifons door lucht in het sifon. In de PVC standpijp zijn bovenin gaten gemaakt en bovenop de buis is een 40 mm eindkap gemaakt met bovenin een gaatje waardoorheen een luchtslangetje is gestoken. Om de eindkap is de bodem van een doorzichtig plastic colaflesje (0,33 ltr) geschoven. Op deze manier kan er alleen lucht via het luchtslangetje worden aangezogen. Water kan alleen toetreden via de onderkant. Dit samen met de geknepen kogelkraan onderin de standpijp zorgt dat er geen lucht wordt meegenomen waardoor de hele overloop geluidsarm werkt zonder wat voor gegorgeld of geblubber dan ook.

In de standpijp vanuit het aquarium in het filter is in de uitloop in het filter een kogelkraan gezet.Deze kogelkraan wordt zo geknepen dat bij volop werkende pomp de standpijp net helemaal gevuld is. Zou de kogelkraan helemaal open staan dan is de capaciteit van de standpijp veel te groot,resultaat meenemen van lucht, gegorgel en valgeluiden in de pijp omlaag. In plaats van een kogelkraan kan een eindkap met een gaatje ook, zo was mijn eerste opzet. Maar dat is dus niet vrij intelbaar. Bij mijn 40 mm buis, hoogteverschil van ca. 1,3 meter en een capaciteit van 1000 l/h is een gaatje (restrictie) van 9 mm berekend en dit blijkt inderdaad voldoende te zijn.

Door deze overloopconstructie zijn gorgelende en zuigende geluiden helemaal verleden tijd. Het enige wat je hoort is het zoemen van de pomp. En of de stroom nu uitvalt of er komt vuil in de kogelkraan het systeem blijft fail-safe zonder moeilijke extra elektrische schakelingen.

De gaten bovenin de buis van de overloop in het aquarium zijn ca. 4cm onder het wateroppervlak (hoogte H in het schema). Wanneer de pomp dus uitvalt zal het waterniveau in de bak eerst 4 cm dalen voordat de overstroom stopt met werken. De inhoud van deze 4 cm moet wel in het filter opgeslagen kunnen worden! Bij mijn bak van 160x60x50 is dit dus 16*6*0.4= 38,4 liter In het filter van 60x40x55 betekend dit een hoogteverschil van 38,4/(6x4) =1,6 dm >> 16 cm.
Elke cm niveau daling in het aquarium betekend dus een stijging van 4 cm in het filter. Hiermee moet dus goed rekening worden gehouden. Wanneer de pomp loopt en het niveau in het aquarium is op het juiste peil dan moet het waterniveau in de filterbak dus minimaal 16 cm onder de rand van het filter staan. Als veiligheid hou ik 20 cm onder de rand aan als maximaal niveau in de filterbak. Op deze wijze kan een stroomstoring of het uitvallen van de pomp nooit tot een overstroming leiden.

De binnenpijp

Is het systeem nu fail-safe??, nee niet helemaal. Stel dat de overloop om wat voor reden dan ook verstopt raakt waardoor de capaciteit van de overloop terug loopt. De pomp blijft volop doorlopen. Gevolg, het niveau in het aquarium stijgt en nu loopt het aquarium over. Deze situatie is in de eerste opzet voorkomen door de pomp hoog in de filterbak te zetten. Als nu de overloopcapaciteit terug loopt stijgt het niveau in het aquarium maar zakt het niveau in het filter. De pomp zal dan op den duur door het dalende waterniveau lucht beginnen aan te zuigen waardoor de capaciteit van de pomp terug loopt. Niet goed voor de pomp maar beter dan een drijvende parketvloer......

In de tweede opzet is het overlopen van het aquarium voorkomen door een tweede overloop binnenin de eerste te maken. Deze tweede standpijp is eigenlijk gewoon een stuk slang met een diameter van 20 mm. En dus zeer eenvoudig in de standpijp in te schuiven. Via een T-stuk in de buitenste pijp met op de aftakking een eindkap waarin een 19 mm gaatje is geboord wordt de slang naar buiten gehaald en naar de bioloog gebracht. Door deze slang binnenin de standpijp hoef je dus geen tweede gat te boren, wat je wel zou moeten als je de tweede standpijp los van de overloop constructie zou willen hebben.

Als het waterpeil in het aquarium boven de tweede overloop uit komt zal deze in werking komen en zo rechtstreeks buiten de kogelkraan om het water in de bioloog dumpen. In deze binnenste pijp stroomt dus alleen in noodgevallen water! In deze pijp dus ook geen kogelkraan plaatsen. De uitloop van deze binnenste overloop kan het beste boven het waterniveau van de bioloog gezet worden. Als deze overloop dan in bedrijf komt dan hoor je dat meteen door het uitstromende water dat er wat aan de hand is.

Om uitdrijving van CO2 te beperken is verder de uitloop van de pomp in het aquarium onder de wateroppervlakte gehouden.

Als nu alle slangen e.d. nu ook deugdelijk met RVS slangklemmen worden vastgezet heb je een overloopsysteem dat bijna fail-safe is. en weinig geluid maakt.

Door het kiezen voor een overloop systeem heb je natuurlijk als verder voordeel een vrijwel constante waterhoogte in je aquarium. De verliezen door verdamping e.d. vind je terug door een lager waterniveau in je filterbak.