Studiedag "Over de grup"
In de zomer van 1933 werden in het Bourtanger Moor op slechts enkele
kilometers van de Nederlandse grens de eerste
concentratiekampen gebouwd: Börgermoor, Esterwegen en Neusystrum. Vele
vooraanstaande politici, intellectuelen en later krijgsgevangenen en
verzetsstrijders werden hier en in twaalf andere kampen in het Emsland gedurende
de nazi-jaren gevangen gezet.
Vluchtpogingen kwamen vanaf het begin regelmatig voor. Gezien de nabijheid van
de Nederlandse grens was het daarbij geen wonder dat de gevluchte gevangenen
Nederland probeerden te bereiken. In de meeste gevallen werden de vluchtelingen
na ontdekking echter weer resoluut de grens over gezet.Het
aantal joodse vluchtelingen dat in de jaren dertig in Nederland een onderkomen
vond, was groter. Vooral na de Kristallnacht in november 1938 was de toestroom
zodanig dat de Nederlandse regering besloot tot een centrale opvang. De keuze
viel op een uitgestrekt heide- en zandgebied in de provincie Drenthe. In oktober
1939 kwamen de eerste Duits-joodse vluchtelingen aan in het Centraal
Vluchtelingenkamp Westerbork.
Voor velen bleek de vlucht echter slechts een tijdelijke ontsnapping aan het
duistere lot. In juni 1942, twee jaar na de bezetting van Nederland, namen de
nazi’s het Centraal Vluchtelingenkamp over met als doel de deportatie van de in
Nederland levende joden, waaronder de vluchtelingen, zo vlekkeloos mogelijk te
laten verlopen. Uiteindelijk werden 107.000 joden, Sinti en Roma en
verzetstrijders vanuit het Durchgangslager Westerbork weggevoerd. Slechts 5.000
overleefden.
In het kader van het project "Ohne Grenzen / Grenzenloos organiseren het
Herinneringscentrum Kamp Westerbork en DIZ Emslandlager – Papenburg een
studiedag waarbij de geschiedenis van de beide kampen en de omgang met de
historische plek centraal staan. De studiedag is een initiatief van mr. Douwe
Jan Douwstra en drs. Klaas Hoogenboezem
|