| Elke tijd kent zijn eigen
stijlperiode, de periode waarin Bach leefde wordt in de muziekwereld
Barok genoemd. Deze periode liep ongeveer van 1600-1750, in die tijd
werd het echter nog geen Barok genoemd, deze naam is pas achteraf
gegeven.
De naam Barok werd eerder al wel gebruikt voor
de schilder- en beeldhouwkunst en de architectuur in de periode 1600-1720.
Hier werd veel gebruik gemaakt van de klassieke vormgeving, wat ook in de
Renaissance al gebeurde. Het Barok verzette zich echter tegen de
schoonheidsidealen van de Renaissance.
Tijdens de Barok werden voor het eerst
concerten bijgewoond door de aristocratie.
Ook in de muziekwereld was er een tegenstelling tussen Renaissance en
Barok. In de Renaissance stond de muziek in dienst van de kerkmis, buiten
de kerk werd bijna geen muziek gemaakt. Barokmuziek werd ook buiten
de kerk gespeeld, maar had nog wel godsdienstige thema's. Er ontstond een
zogenoemd Oratorium, dit was een godsdienstig muziekdrama, zonder toneel
voorstelling, dat bestond uit dichterlijke en muzikale elementen.
|
|
Er waren nog meer verschillen in tegenstelling tot de
Renaissance. Zo
maakte de meerstemmige schrijfwijze plaats voor een eenstemmige melodie.
In de Renaissance waren er meerdere stem men die elk zelfstandige
ontwikkelingen vertoonden, in de Barok kwam er een eenstemmige melodie die
op beweeglijke wijze werd begeleid. De melodie op zich was heel eentonig,
deze werd echter versierd door trillers; vlugge overgangsmelodieën en
korte formules.Een andere ontwikkeling was de er steeds
meer gevoelens aan de muziek
te pas kwamen. Deze gevoelens kwamen in latere periodes (zoals de
klassieke periode) nog meer naar voren.
Al deze ontwikkelingen kwamen oorspronkelijk uit Italië. Hier
ontstonden nieuwe vormen en genres als cantate, opera, oratorium, sonate,
soloconcert en concerto grosso. Later, gedurende de 17de eeuw, ontwikkelde
zich een min of meer nationale Barokstijl in bijvoorbeeld Frankrijk (Lully),
Engeland (Purcell) en Duitsland. Belangrijke instrumenten uit de Barok
 | Clavecimbel, buiten de kerk |
| Orgel; in de kerk |
|
|
Belangrijkste
kenmerken van de Barok
De hoofdkenmerken van de periode van de
Barok zijn:
| Beweeglijkheid |
| Gemoedsvertolking; de muziek spreekt je op je
gevoel aan, is expressief, dramatisch, heroïsch. |
| Sierlijkheid; licht gespeeld, gebruik van
trillers. |
Dit alles is relatief gezien en in vergelijking
met de Renaissance.
Belangrijke componisten uit de Barok
Bach, Vivaldi en Händel staan bekend als de
sterren uit deze periode in de muziek.
|
Door Gerda Kalkhoven