|
| |
|
|
J.S.
Bach als componist.
J.S. Bach leefde in Duitsland, waar hij
ook zijn hele leven werkzaam was als hofcomponist, kerkorganist en
koordirigent. Hij componeerde muziek in bijna iedere stijl van het
barokgenre, met uitzondering van de opera.
Orkestwerken:
Brandenburgse concerten nr.1-6, BWV 1046-53
Suite nr.1 in C groot, BWV 1066 Suite nr.2 in b klein, BWV 1067 Suite nr.3
in D groot, BWV 1068 Suite nr.4 in D groot, BWV 1069
 |
|
Koorwerken:
Magnificat in D groot, BWV 243 Matthäus-passion, BWV 244 Johannes-passion,
BWV 245 Weihnachtsoratorium, BWV 248
Klavierwerken:
48 preludes en fuga's: DasWohlt- emperirthe Clavier, BWV 846-93 Fantasia
en Fuga in a klein, BWV
904 Italiaans Concert, BWV 971
Goldbergvariaties, BWV 988
Koorpreludes:
Klein orgelboek, BWV 599-644
|
|
Orgelwerken:
Fantasia en Fuga in c klein, BWV
537
Prelude en Fuga in a klein, BWV
543
Toccata en Fuga in d klein, BWV
565
Toccata en Fuga in E groot, BWV 566
Kamermuziek:
Zes sonates voor viool, fluit en piano, BWV
1020-5
Die Kunst der Fuge,
BWV
1080
Das musikalische Opfer, BWV 1079
|
| De
Matthäuspassion
De Matthäuspassion is één van de vier passies die
Bach gecompo-neerd heeft. Maar de Mattheüs is verreweg de bekendste. Het
werd in 1727 gecomponeerd, bestaat uit 24 scenes en behoort tot de
grootste meesterwerken uit de Barok. Aan de passie werken, net als bij het
oratorium en bij de cantate, solozangers, een koor en een orkest mee.
Elk jaar in de Paastijd, wordt overal in ons land de
Matthäus-passion opgevoerd. Het volksstuk trekt steevast een scha- re
liefhebbers. De traditie van de uitvoering van de Matthäus- passion is
heel sterk. Ergens heb ik gelezen dat het een monument van de Nederlandse
samenleving is.
|
|
De Matthäuspassion beschrijft het lijdensverhaal van de
Here Jezus volgens Matthéüs 26 en 27. Het begint bij het besluit van de
opperpriester om Jezus gevangen te nemen. Dramatische hoogtepunten die er
op volgen zijn: het laatste Avondmaal, de arrestatie van Jezus, zijn
verschijnen voor Pilatus en de kruisiging.
Het is erg indrukwekkend om het een keer mee te maken.
Zelf heb ik de eer gehad de opvoering te mogen beluisteren in het
Concertgebouw van Amsterdam. Het was een hele zit maar zeer de moeite
waard.
Rhea Boonstoppel
Johann Nikolaus Forkel
(1749-1818) schreef over Bach: “ In de Bachse fuga zijn alle
uitdagingenvervuld, die men anders alleen bij vrije compositiegenres durft
toe te passen. Een thema met karakter; onderbroken alleen maar uit
hetzelfde afgeleid, met net zoveel karakter gepaard gaand gezang van het
begin tot het eind; niet alleen maar begeleiding bij de overige stemmen,
maar in elke een zelfstandige met de andere overeenstem- mend
gezang; alweer van het begin tot het eind; vrijheid, gemak en vloeien bij
de voortgang van het geheel; onuitputtelijke rijkdom wat betreft
modulatie, verbonden met nooit af te keuren reinheid; het verwijderen van
elke willekeurige, niet noodzakelijk tot het geheel behorende noot;
eenheid en veelsoortigheid van stijl, in het ritme en in de toonvoeten; en
tenslotte een over alles verbreed leven, waarbij het de speler of de
toehoorder soms lijkt, alsof alle tonen tot geesten zijn geworden….”
|
|
De
koffiecantate
Ik
was verwonderd toen ik de koffiecantate van J.S. Bach hoorde. Hij bleek
behalve kerkelijke ook wereldlijke muziek gecomponeerd te hebben. Bach
heeft net als Telemann, in Hamburg gewerkt, waar een operatraditie
bestond. De koffiecantate werd geschreven om op een vrijdagavondontmoeting in koffiehuis Zimmermann opgevoerd te worden. De
mode om koffie te drinken in Europa ontstond in de tweede helft van de 17e
eeuw. De natuurlijke en medicinale mogelijkheden van deze drank waren al
eerder bekend, maar na de overwinning op de Turken braken de croissants en
de koffie door. De koffiecantate werd ongeveer 1734 geschreven voor
sopraan, tenor en bas met fluit, violen en basso continuo. Het verhaal
gaat over Schlendrian, die zijn dochter Liesgen tracht te beschermen tegen
de gewoonte van het koffiedrinken. Hij doet dat door haar te dreigen een
huwelijk te verhinderen. Maar Liesgen regelt in het geheim met haar
toekomstige echtgenoot, dat zij toch door kan gaan met koffiedrinken.
Gerie van Schieveen
|
Top
|
